Sitno: Strategiczny skarbiec Templariuszy?

 

Franciszek Kovár

 

Sitno: Strategiczny skarb Templariuszy? Kiedy legenda staje się protokołem bezpieczeństwa.

 

Więcej niż tylko reputacja?

 

Oficjalna historia o nich milczy, ale góry środkowej Słowacji opowiadają inną historię. Czy wspaniałe Sitno naprawdę może być sekretnym centrum zakonu Templariuszy? Akceptując teorię, że każda legenda ma swój racjonalny rdzeń, dochodzimy do fascynującego wniosku: opowieści o Śpiących Rycerzach i Skarbach to nie tylko bajki dla dzieci, ale wyrafinowane informacje.

 

Śladami Miloša Jesenskégo

 

Rozważając obecność „Ubogich Rycerzy Chrystusa” na naszym terenie opieram się na twórczości znanego badacza Miloša Jesenskégo. W swoich dziełach argumentuje, że brak wzmianek pisemnych nie jest dowodem na nieistnienie porządku, lecz na skutek ich konsekwentnego ukrywania. Po przymusowym zniesieniu zakonu w 1312 r. ich utwory zostały po prostu „przykryte” lub przepisane pod nazwiskami innych zamówień, zazwyczaj Joannitów.

 

Legenda jako średniowieczny „Firewall”

 

Dlaczego elitarni rycerze chcieliby potrzebować legend? Templariusze byli mistrzami strategii i psychologii. Czy wiedzieli, że najlepszy mur to ten w ludzkim umyśle. Stworzenie aury „przeklętego” miejsca pełnego diabłów, demonów i bram piekielnych sprawdziło się jako idealna bariera. W średniowieczu strach przed wieczną zagładą był namacalną rzeczywistością. Gdyby na zamku doszło do niewyjaśnionych zjawisk - np. nocnych przewozów ładunków czy nieznanych rytuałów - oznaczenie miejsca "piekielne" stworzyło strefę psychologiczną niczym pole minowe.  Strach w sercach ciekawskich był skuteczniejszy niż jakikolwiek kamienny mur.

 

„Śpiąca armia” - metafora ukrycia

 

Najsłynniejsza legenda o wojsku śpiącym w wnętrznościach Sitna nabiera w tym kontekście logicznego wymiaru. To nie musi być magia, ale zdeformowane wspomnienie tajnej obecności wojskowej. Jeśli w Sitnie przetrwała grupa rycerzy (chyba nielegalnie po 1312), ich okazjonalne wyjścia w białych szatach z czerwonym krzyżem, ludzie uznali to za objawienia i duchy.

 

Skarbiec w środku kopalni

 

Obecność Templariuszy w Sitnie ma głęboki sens ekonomiczny. Jako bankierzy średniowiecza potrzebowali nadzoru nad źródłem bogactwa - drogich metali (złota i srebra) z pobliskiej Banskiej Štiavnicy i Kremnicy.

* Względy strategiczne: Śmieci mogły służyć jako bezpieczne miejsce do przechowywania cennych przedmiotów poza zasięgiem królewskich urzędników.

* Węzeł logistyczny: Ze szczytu zamku był doskonały przegląd ruchu na drogach w kierunku miejscowości górniczych.

 

Co mówi dzisiejsza nauka?

 

Podczas gdy legendy mówią o bramach do podziemi, współczesna geologia w Sitnie ujawnia sieć szczelin i naturalnych jaskiń. Te przestrzenie można łatwo zmodyfikować na magazyny lub kryjówki. To, co średniowieczny człowiek postrzegał jako oddech diabła, to być może tylko naturalne oddechy góry, które Templariusze sprytnie wykorzystali na swoje potrzeby.

 

Historie napisane przez zwycięzców, legendy przez ocalałych

 

To, że na Sitnie nie mamy oficjalnych pism o Templariuszach, jest logiczne - zwycięzcy je namierzyli i zniszczyli lub przejęli. Ale prawda często pozostaje zakodowana w ludowej narracji. Sitno pozostaje jednym z najgorętszych kandydatów do miejsca, w którym pisano się kiedyś tajna historia Słowacji.

 

Komentarz

 

W marcu 2013 roku brałem udział w konferencji na temat bytności i działalności Templariuszy na Słowacji w Bytčy. To właśnie wtedy przyszło mi na myśl, że właśnie na Słowacji mogli Rycerze Świątyni ukryć swe najcenniejsze skarby – w tym Świętego Graala, Arkę Przymierza i inne. Słowacja w XIV wieku była mało znaną, górską krainą i żeby znaleźć tam coś – praktycznie niepodobna. I rzeczywiście – Sitno i otaczające go legendy idealnie wpisują się w narysowany powyżej schemat. W podziemiach Sitna faktycznie mogą znajdować się wyżej wymienione artefakty.

To jest bardzo możliwe.

I jeszcze jedno – Śpiący Rycerze. Ta legenda u nas jest wciąż żywa na obszarze Tatr – w Giewoncie i Beskidów – w Czantorii, a także Czech – Góra Blanik. Być może rzecz dotyczy jednego źródła – Gór Szczawnickich i innych gór w których stacjonowali Ubodzy Rycerze Świątyni.     

Opracował - ©R.K.Fr. Sas - Leśniakiewicz

Tajemnice góry Sitno

 

Ruiny zamku Sitno

František Kovár 

 

Mityczna góra Sitno jest jednym z najbardziej tajemniczych miejsc na Słowacji, z którym wiele legend, legend lub pieśni ludowych jest od dawna kojarzonych. Być może najsłynniejsza reputacja mówi o przeklętych rycerzach Sitnian. Sitno miało być bramą do Piekła. Jedną z legend jest historia templariuszy w Sita.

 

Templariusze mieli ukrywać swoje skarby i tajemnice w Sitnie

 

Legenda o Templariuszach w Sitnie jest jedną z legendy Sitnian. Jej szczegóły i historyczne dowody są owiane tajemnicą. Do dziś pobyt Templariuszy na terytorium dzisiejszej Słowacji nie został oficjalnie udowodniony. Zakon Templariuszy powstał w XII wieku po pierwszej wyprawie krzyżowców i stał się jednym z najpotężniejszych i najbogatszych klas średniowiecznej Europy. Po ich zniesieniu w 1312 roku przez króla Filipa IV. Francuscy urzędnicy i papież Klemens V zaczęli rozpowszechniać wiele legend o swoich skarbach i tajemnicach. Według legendy, po zniesieniu Zakonu, niektórzy z jej członków uciekli na wschód Europy, gdzie znaleźli schronienie na odległych obszarach, takich jak Sitno w Štiavnickich vrchach. Według legendy Templariusze mieli ukrywać swoje skarby i tajemnice w jaskiniach i tajnych tunelach pod zamkiem Sitno. Skarby te miały obejmować nie tylko złoto i klejnoty, ale także rzadkie relikwie i dokumenty zawierające tajną wiedzę o Zakonie. Templariusze w Sitnie podobno praktykowali różne rytuały, powinni mieć tu tajne spotkania.

 

Templariusze zostawili strażników na miejscu, aby chronić swoje skarby

 

Legenda głosi, że Templariusze zostawili strażników na Sitnie, aby chronić swoje skarby przed ciekawskimi ludźmi. Ci opiekunowie byli duchami lub demonami, które miały odstraszyć każdego, kto próbowałby znaleźć skarby. Jedną z części tej legendy jest również o bramie do piekła, które ma być wejściem do rozległego systemu podziemnego pod Sitnem. Wejście to kojarzy się z różnymi tradycjami mistycznymi i okultystycznymi, które przypisują Templariuszom. Historie o templariuszach w Sitnie są prawdopodobnie produktem XIX wieku, kiedy to legendy i plotki zaczęły się rozprzestrzeniać w okresie romantyzmu i narodowego odrodzenia, które miały nadać miejscowemu zabytkom i zjawiskom przyrodniczym tajności i znaczenie historyczne.

 

Historycy i archeolodzy nie znaleźli dowodów na obecność Templariuszy

 

Sitno i jego legendy są przykładem tego, jak może zyskać miejsce w mistyce i atrakcyjności dzięki opowieściom, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie, chociaż dowody historyczne są raczej sporadyczne lub nie istnieją. Historycy i archeolodzy nie znaleźli bezpośrednich dowodów na to, że Templariusze byli obecni w Sitnie. Legendy Sitna są przykładem tego, jak przecina się historia, mity i fantazja ludowa.

 

Sitno na obrazach słowackich artystów - malarzy

Moje 3 grosze

 

Kilka lat temu zajmowałem się badaniami nad pobytem i działalnością Templariuszy we wschodniej Słowacji i jestem przekonany, że Templariusze tam zamieszkiwali i działali, co wynika m.in. z prac dr. Miloša Jesenský’ego i innych słowackich i czeskich historyków, a co podsumowano w czasie konferencji naukowej w Bytčy w dniu 13.III.2013 roku. Według przedstawionych tam dokumentów jest niemal pewne, że Templariusze tam byli i działali stanowiąc coś w rodzaju sił pokojowych – takiego współczesnego IFOR czy SFOR… To oczywiście znów pomnażało ich zasoby finansowe i materiałowe. Dlatego też nie podzielam zdania historyków i archeologów – te ślady po Rycerzach Świątyni tam są, tylko nikt ich nie potrafił zidentyfikować.