Jaskinia Deravá skala: Kamienne sanktuarium w cieniu rytualnych ofiar

 

František Kovár

 

W sercu Małych Karpat istnieje ogromny portal, który przez tysiące lat pochłaniał światło i powracał tylko echa rytuałów. Jaskinia Deravá skala to nie tylko geologiczny rarytas - to kamienna katedra, której zakurzona ziemia w głębi ukryła kości tych, którzy nigdy nie wrócili do domu.

W ciszy Mokrej Doliny, gdzie korony bukowe kłaniają się nad wapiennymi murami, znajdziesz wejście do innego świata. Skała jaskini Deravá z majestatycznym, około 40 metrów długości korytarza jaskini przypomina otwartą ranę w masywie Javorinky Choć nie znajdziecie w nim błyszczącej dekoracji, to zimne ściany oddychają czymś znacznie bardziej chłodzącym - wspomnieniem krwi i poświęcenia.

 

Pionierzy w kurzu i cieniu

 

Archeolodzy od ponad stulecia próbowali rozszyfrować ciszę tej jaskini. Pierwszym, który obudził cienie przeszłości w 1913 roku był węgierski paleontolog Jenö Hillebrand (1884-1950). W popiołach ze starych pożarów zaczął odkrywać historię, którą później opracował w 1950 roku František Prośek. Obaj mężczyźni w kurzu jaskini szukali odpowiedzi na pytanie dlaczego ludzie wrócili właśnie w to miejsce, mimo że nie zapewniło im to pełnego bezpieczeństwa przed zimnem i drapieżnikami.

 

Rzucone w ciemność: Dziecko, które pozostaje

 

Jaskinia ujawniła najczarniejszy sekret podczas badań rewizji. W jej wnętrznościach znaleziono grób dziecka w krzywej pozycji, pochodzący z okresu neolitu. Dlaczego właśnie tutaj? Dlaczego w ten sposób? Interpretacja ekspertów sugeruje, że jaskinia była nie tylko domem, ale mogła służyć jako rytualna ofiara.

Teorię tę potwierdzają również odkrycia obiektów miedzianych z okresu eneolitu (późna epoka kamienia). Ich los został przypieczętowany w czasach prehistorycznych - celowo zostały uszkodzone, metaforycznie "zabici" w rytuale Każdy taki przedmiot, oddany na głębię, miał zyskać przychylność niewidzialnych sił, które według naszych przodków znajdowały się pod skarbcem skały Derava.

 

Kuchnia myśliwych i duchy niedźwiedzi

 

Obłąkana skała była miejscem przez kilkadziesiąt tysięcy lat, gdzie śmierć była częścią przetrwania. Znaleźli się w jej warstwach:

• Wskazówki z pazurka mamuta - unikalna broń „typu młodzieżowego”, która służyła do treningu największych stworzeń epoki lodowcowej.

• Noże i drapaczki z pazurem, które używali myśliwi w jaskini Sher 40.000 lat temu porcjowali swoją ofiarę.

• Szczątki gigantycznego niedźwiedzia jaskiniowego, którego warczenie odbiło się od wapiennych ścian na długo przed tym, jak pierwszy człowiek przybył do jaskini.

 

Miejsce, gdzie cisza zamarza

 

Deravá skała jest dziś pusta. Jej armatura została wygaszona tysiące lat temu, a kości dziecka spoczywają w muzeum. Mimo to gość odczuwa dziwny niepokój. Monumentalna przestrzeń, bez jakiejkolwiek naturalnej ozdób, wygląda jak opuszczona scena po brutalnym przedstawieniu. To miejsce, gdzie czas zatrzymał się w miejscu, aby zachować pamięć o epoce, kiedy człowiek był na łasce ciemnych sił podziemnych katedr.

 

Praktyczne informacje: Jak się tam dostać?

 

Droga do ofiarnego miejsca prowadzi z Plaveckého Mikołaja przez cichą Dolinę Mokrą. Podążajcie zielonym znakiem turystycznym (szlak naukowy Plavecký kras), który w niecałą godzinę lekkiej wspinaczki poprowadzi Was bezpośrednio pod ogromny skarb. Jaskinia w okresie letnim pokryta jest roślinnością i trzeba uważać, bo inaczej może Cię ominąć. Przygotujcie się, że pod skarbcem skały Derava nawet najdzielniejszy turysta zatrzyma się na chwilę i posłucha ciszy, która trwa od tysięcy lat.

Opracował - ©R.K.Fr. Sas - Leśniakiewicz

Tajemnicze jaskinie Zahoria

Małe Karpaty na Słowacji

František Kovár

 

Piękne skalne wychodnie Małych Karpat przyciągają uwagę niejednego turysty. Nie jest inaczej w przypadku Czarnej Skały, Kršlenicy czy skał Jaskyni Deravá.

Najlepszy dostęp do Czarnej Skały jest od strony Plaveckého Mikuláša.

Čierna skala jest zlokalizowana mniej więcej pośrodku Małych Karpat, w ich węższej części, między Plaveckým Mikulášom na zachodzie a wsią Lošonec na wschodzie. Jest to mniej znany szczyt niż np. Vysoká, Vápenná, Skalnatá, czy Záruby. Najlepszy dostęp na Czarną Skałę jest od strony Plaveckého Mikuláša, gdzie po drodze miniesz kilka atrakcji przyrodniczych, takich jak Kršlenica czy jaskinia Deravá skala. Wejście na Czarną Skalę nie jest trudne. Szlak w większości wiedzie przez lasy i łąki, dopiero na końcu następuje lekkie podejście pod górę. Droga będzie przyjemna, nawet jeśli pojedziesz z Losonac lub z pobliskiego ośrodka rekreacyjnego Jahodník. Najmniej trudna jest trasa piesza z Jahodnika. Oprócz imponujących stromych ścian skalnych szczyt Czarnej Skały zachwyca także widokami na dużą część Małych Karpat.

Čierna skala jest od 1996 roku objęta rezerwatem przyrody

 

Wzgórze Čierna skala jest częścią rezerwatu przyrody Czarna Skała. Obszar ten został uznany za rezerwat przyrody w 1996 roku. Przedmiotem ochrony są zachowane fragmenty przyrody Małych Karpat, naturalne formacje leśne i nieleśne, ściany skalne i rumowiska z oryginalnymi gatunkami fauny i flory. Obowiązuje tu piąty stopień ochrony. Dlatego nie należy tu nocować, rozpalać ogniska, zrywać roślin ani wychodzić poza szlaki turystyczne.

 

W drodze do Czarnej Skały można zatrzymać się w jaskini Deravá skala

 

Podczas wspinaczki na Czarną Skalę przechodzimy przez Mokrą Dolinę, gdzie przed oczami turystów kryje się ciekawy twór przyrodniczy – jaskinia Deravá skala (Dziurawa Skała), którą miejscowi nazywają Dzeravá skala. Latem jaskinia pokryta jest bujną roślinnością i trzeba zachować ostrożność, bo można ją przegapić. Jaskinia ma około 40 metrów długości bez dekoracji naciekowej. Znane jest przede wszystkim ze znalezisk kości niedźwiedzia jaskiniowego, ale także z innych znalezisk historycznych. Na początku XX wieku węgierski paleontolog Jenö Hillebrandt (1884-1950) badał jaskinię i jej otoczenie. W 1950 r. miejsce to zbadał František Prošek. Jego badania potwierdziły, że Deravá skala była miejscem zamieszkania prehistorycznych myśliwych już w czasach młodego paleolitu. Wyniki badań Deravej skaly z 2002 roku przedstawiły ją jako jaskinię starożytnych ceremonii. Najciekawsze odkrycie, szkieletowy grób dziecka, znane jest z okresu neolitu i eneolitu. Oprócz grobu badacze odkryli dużą liczbę celowo zniszczonych miedzianych przedmiotów. Możliwe jest, że jaskinia służyła jako miejsce składania rytualnych ofiar.

 

Kršlenica jest rezerwatem przyrody, punktem widokowym i popularnym terenem wspinaczkowym

 

Niedaleko jaskini Deravá skala znajduje się jeszcze jedna jaskinia Ciemnej Skały, która jednak nie jest dostępna dla zwiedzających. Kolejnym ciekawym miejscem, które będziesz mijać, jest Kršlenica. Jest to góra, rezerwat przyrody, a także popularny teren wspinaczkowy. Miłośnicy przyrody, wędrowcy i wspinacze będą się tu dobrze bawić. Lokalizacja charakteryzuje się imponującym zespołem bram skalnych, które są najobszerniejsze w Małych Karpatach. Tworzą je skarpy, pola złomowe, a także liczne zjawiska krasowe, doły, przepaści i niewielkie jaskinie. Ze szczytu Kršlenicy roztacza się bardzo ładny widok na dolinę Plaveckiego Mikulasza i dolinę Mokry. Przez rezerwat przyrody Kršlenica prowadzą dwie oznakowane trasy turystyczne, zielona i żółta. Trasa zielona prowadzi doliną Mokry, żółta przez wzgórze Kršlenica i Čierną Skałę na grzbiet Małych Karpat.

 

Przekład ze słowackiego - ©R.K.Fr. Sas - Leśniakiewicz